آشنایی با رشته ورزشی راگبی
از آنجایی که فوتبال آمریکایی و راگبی ریشه مشترکی دارند و شباهتهایی بین آنها وجود دارد، این اشتباه رایج است که افراد آنها را یکی بدانند. با این حال، این دو رشته ورزشی تیمی متفاوت هستند .راگبی (Rugby) ورزش قدیمیتری است که الهامبخش فوتبال آمریکایی بوده است.
تفاوتهای اصلی رشته ورزشی راگبی و فوتبال آمریکایی
تجهیزات محافظتی: در رشته ورزشی راگبی بازیکنان معمولاً از تجهیزات محافظتی سنگین استفاده نمیکنند و تنها از محافظهای سبک مانند کلاه پارچهای (Scrum Cap) استفاده میکنند . اما در فوتبال آمریکایی استفاده از کلاه ایمنی، پدهای شانه و سایر محافظهای سنگین برای بازیکنان الزامی است.
جریان بازی و پاس دادن: در راگی پاس رو به جلو ممنوع است توپ تنها میتواند با دست به عقب یا به طرفین پاس داده شود. پاس رو به جلو با پا مجاز است. مالکیت توپ بازی جریان پیوستگی دارد و تیمها همزمان در حمله و دفاع هستند. اما در فوتبال آمریکایی پاس رو به جلو مجاز است. تیم مهاجم تنها یک بار میتواند توپ را به صورت رو به جلو پاس دهد .توپ به صورت نوبتی در کنترل یک تیم است و تیم مهاجم باید در ۴ فرصت (Down) حداقل ۱۰ یارد پیشروی کند.
تعداد بازیکنان و تعویض
در رشته ورزشی راگبی (یونیون ۱۵ نفره) معمولاً ۱۵ بازیکن در زمین حضور دارند که همه در حمله و دفاع شرکت میکنند و تعویضها محدودتر است. اما در فوتبال آمریکایی ۱۱ بازیکن در زمین حضور دارند، اما تیمها دارای تیمهای کاملاً تخصصی مجزا برای حمله، دفاع و تیمهای ویژه هستند و تعویضها نامحدود است.
امتیازگیری: در راگبی امتیاز اصلی تِرای (Try) است که ۵ امتیاز دارد، و ضربه به دروازه (Conversion/Penalty) ۲ یا ۳ امتیاز دارد. اما در فوتبال آمریکایی: امتیاز اصلی تاچداون (Touchdown) است که ۶ امتیاز دارد.
رشته ورزشی راگبی در ایران
وضعیت رشته ورزشی راگبی در ایران درست برعکس فوتبال آمریکایی است. این رشته ورزشی در دو دهه اخیر رشد چشمگیری داشته و به یکی از رشتههای موفق و رو به پیشرفت در سطح ملی و بینالمللی تبدیل شده است . در ادامه، تصویر کاملی از تاریخچه، موفقیتها و وضعیت کنونی این ورزش در ایران ارائه میشود.
تاریخچه و روند شکلگیری
فعالیت جدی رشته ورزشی راگبی در ایران از سال ۱۳۷۵ توسط بیژن صفائی و گروهی از دانشجویان تربیت بدنی آغاز شد. آنها با امکاناتی بسیار محدود، مانند توپ فوتبالی که آن را به شکل بیضی درآورده بودند، تمرینات خود را شروع کردند. پس از چند سال تلاش، در سال ۱۳۷۹ مجوز تأسیس “کمیته راگبی” در دل فدراسیون بیسبال اخذ شد. سرانجام در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳ میلادی)، با رشد و توسعه این رشته، فدراسیون راگبی ایران به طور مستقل تأسیس شد. در سال های اخیر فدراسین راگبی منحل و به فعالیت های این رشته ورزشی زیر نظر فدراسیون انجمن های ورزشی دنبال می شود.
ساختار و وضعیت فعلی
در حال حاضر، رشته ورزشی راگبی در ۲۱ استان کشور به صورت فعال دنبال میشود. بیش از ۲ هزار ورزشکار مرد و زن به صورت سازمانیافته در این رشته فعالیت میکنند. ایران در هر دو بخش مردان و زنان و در ردههای سنی مختلف، صاحب تیم ملی است. این تیمها در دو قالب اصلی “راگبی ۱۵ نفره” و “راگبی ۷ نفره” که در المپیک هم حضور دارد، به رقابت میپردازند .
مهمترین موفقیتها و افتخارات
رشته ورزشی راگبی ایران در سالهای اخیر به موفقیتهای ارزشمندی در سطح قاره دست یافته است:
در سطح ملی: تیمهای ملی ایران عناوین متعددی از جمله قهرمانی در غرب آسیا، قهرمانی در آسیای میانه، و کسب مقام سوم جام آسیا را در کارنامه خود دارند . تیم ملی راگبی ۷ نفره مردان نیز در سال ۱۴۰۱ با صعود به جمع چهار تیم برتر آسیا، یک موفقیت تاریخی را رقم زد .
درخشش بانوان: راگبی زنان ایران یکی از درخشانترین بخشهای این رشته است. تیم ملی بانوان در رقابتهای کاپ آسیا با عملکردی فوقالعاده و پیروزی برابر تیمهای قدرتمندی مانند کرهجنوبی، موفق به کسب عنوان نایبقهرمانی قاره آسیا شد .
جایگاه در آسیا: به گفته میثم خادمی اردکانی، کاپیتان اسبق تیم ملی، ایران در کنار ژاپن، هنگکنگ و کرهجنوبی به عنوان یکی از چهار قطب برتر راگبی آسیا شناخته میشود .
حضور بینالمللی (لژیونرها)
اولین لژیونر: در سال ۲۰۲۳، علی یاقوتی با پیوستن به باشگاه سان بوی اسپانیا به اولین لژیونر تاریخ راگبی ایران تبدیل شد .
لژیونر در لیگ معتبر فرانسه: پیش از آن نیز میثم خادمی اردکانی، کاپیتان اسبق تیم ملی، به تیم المپیو پاریس در معتبرترین لیگ راگبی فرانسه پیوسته بود .
چالشها و مشکلات پیش رو
رشته ورزشی راگبی در ایران برخلاف تصور عمومی، یک رشته کاملاً فعال، رو به رشد و موفق است که توانسته در مدت کوتاهی به افتخارات بزرگی در سطح آسیا دست یابد. با وجود پیشرفتهای قابل توجه، راگبی در ایران با چالشهایی نیز مواجه است:
ناآشنایی عمومی: بسیاری از مردم هنوز این رشته را به خوبی نمیشناسند و آن را با فوتبال آمریکایی اشتباه میگیرند.
عدم پوشش رسانهای: بازیهای تیمهای ملی و لیگ داخلی پخش تلویزیونی ندارند و به همین دلیل، ستارههای این رشته برخلاف موفقیتهای بینالمللیشان، در داخل کشور ناشناخته هستند.
کمبود منابع و حمایتها: بازیکنان و باشگاهها با مشکلات مالی و کمبود زمینهای استاندارد اختصاصی دست و پنجه نرم میکنند.






